Sołectwa Sołectwa

 

W kadencji 2011-2015 funkcję sołtysa pełniła Anna Gołębiewska.

W kadencji 2015 -2019 funkcję sołtysa pełni Józef Trzebiński.

 Od roku 2019 - nadal - funkcję sołtysa pełni Grażyna Tarabasz

Rada sołecka 2019-2023:Pela Tomasz, Szmalec Czesław, Trzebiński Józef

Rada Sołecka 2024-2029: Kamil Boczek, Albert Goliński, Czesław Szmalec

Rys historyczny

 

Najstarsza datowana wiadomość o Bliżynie pochodzi z zapisu Jana Długosza. Przekaz ten zarejestrowany w diaruszu podróży króla Władysława Jagiełły z Krakowa pod Grunwald w 1410 roku. Z 21 na 22 czerwca tegoż roku król przebywał na noclegu w Bliżynie, który wówczas był własnością dworzanian królewskiego Piotra Szafrańca z Pieskowej Skały. Jagiełło odwiedził jeszcze Bliżyn w 1419 roku.

 

Nazwa miejscowości Bliżyn wywodzi się z legendy o świętym Jacku Odrowążu, który przechodząc przez nasze tereny, miejscowym na pytanie :dokąd idziesz odpowiedział: „jestem bliżej niż dalej”. Miejscowość tą od wyrazu „bliżej” nazwano Bliżynem. W źródłach historycznych i literaturze spotykamy się z nazwami pochodnymi :Bliżyn, Blizin, Bliżyny i Bliszyny.

 

Kolejna wzmianka chronologiczna pochodzi z 1442 roku i dotyczy informacji zakupu wsi Blizyn przez Krystyna z Karwic od Piotra Szafrańca.

Rejestr poboru łanowego z 1510 roku podaje, że w osadzie znajdowała się karczma, dwie kuźnice oraz osiem łanów kmiecich.

Przez obszar obecnej gminy Bliżyn w XIII i XIV w. przebiegała główna droga handlowa od Morza Czarnego do Bałtyku poprzez Lwów, Sandomierz, Opatów, Wąchock, Opoczno, Łęczycę, Toruń.

 

W XVIII wieku do Bliżyna dotarła epidemia dżumy, która zdziesiątkowała mieszkańców osady. Od 1682 roku miejscowość ta przeszła na własność Świderskich , a od 1775 r. Małachowskich. Potkańscy nabyli ją w 1781 roku. Wieś w 1790 roku liczyła 20 domów zamieszkałych przez 125 osób. W tym samym roku w Bliżynie stanowiącym własność podkomorzyny Sandomierskiej Ludwiki Potkańskiej znajdował się pałac murowany i oficyny z 27 osobami służby, cegielnia, piec wapienny, wielki piec, olejarnia, budynek dworski, folwarczny, młyński, gorzelniany, browarniany oraz karczma, z którą związanych było 14 Żydów.

 

Hrabina Ludwika Potkańska dnia 29 sierpnia 1817 roku uczyniła zapis na dobrach zobowiązujący swoich następców do wybudowania kościoła w Bliżynie. Zapis ten potwierdził następny właściciel Aleksander Wielogłowski. Po śmierci Ludwiki Potkańskiej jej syn Jacek wybudował drewniany kościółek pod wezwaniem św. Zofii. Do kontynuacji budowy murowanego kościoła przystąpiono w 1819 roku. Władze carskie wyraziły zgodę na utworzenie nowej parafii w Bliżynie z dotychczasowej parafii Odrowąż dopiero 30 kwietnia 1888 roku.

 

Od dawien dawna ludzie wydobywali tu rudę, z puszczańskich drzew robili węgiel drzewny potrzebny do wypału i w prostych dymarkach wytapiali żelazo. Tradycje górniczo - hutnicze zostały potwierdzone przywilejami jakie otrzymał kuźnik z Bliżyna w 1528 roku. Gospodarczy rozkwit tych terenów rozpoczyna się z początkiem XIX w. kiedy na terenie Bliżyna działały Zakłady Górnicze z odlewnią, których właścicielem był hr. Plater oraz odlewnia „Salonowa” produkująca wyroby artystyczne.

 

Kryzys gospodarczy pierwszych lat XX w. spowodował krach finansowy zakładów, które były znane na całym świecie. Otrzymywały medale na wystawach w Warszawie, Moskwie i Madrycie. W okresie międzywojennym zostały przekształcone w zakłady chemiczne.

 

W 1831 roku powstały w Bliżynie Zakłady Wyrobów Metalowych. Następnie w 1897 – 1898 powstało Towarzystwo Akcyjne Fabryki Stali L.C. Broel – Plater w Bliżynie, które założyło odlewnie staliwa i zbudowało nieduży piec martenowski. W XIX i na początku XX wieku były w Bliżynie bite monety 8 i 12 groszowe prawdopodobnie przez Ludwika hr. Broel – Platera. Czas ich obiegu i siła nabywcza nie są znane.

 

W 1881 roku rozpoczynają się prace nad planami budowy kolei z Opoczna przez Bliżyn do Bzina. Następuje etap budowy kolei, który stwarza ogromne szanse rozwojowe dla Bliżyna. W dniu 24 lipca 1885 r. tłum ludzi z hr. Ludwikiem Broel - Plater, inż. Janem Witwickim oraz świtą powitali pierwszy przejazd pociągu przez Bliżyn.

 

W 1908 roku właścicielem Zakładów Górniczych był hr. Henryk Broel- Plater. Zakład o dużych możliwościach produkcyjnych, otrzymał wiele medali na międzynarodowych targach. Wydano drukiem w języku polskim i rosyjskim 112 stronicowy katalog wyrobów metalowych.

 

W okresie 1900 – 1939 na terenie gminy Bliżyn rozwinęło się szkolnictwo powszechne, spółdzielczość, ochotnicza straż pożarna, w 1914 roku powstała pierwsza apteka, działają Zakłady Górnicze, Kopalnie rudy „Skały” i „Piekło”, tartaki drzewne Podkańskiego i Rozemberga, fryszerka w Płaczkowie, cegielnia w Sołtykowie, wyrób kół w Kucębowie, wypalanie węgla drzewnego i pędzenie smoły w Kopciach i Szałasie.

 

Przed 1939 rokiem działały na terenie gminy Bliżyn dwa oddziały „Strzelca", siedem oddziałów Straży Pożarnej oraz harcerstwo.

 

Unikalne walory klimatyczno – przyrodnicze tych terenów były podstawą do opracowania w roku 1928 projektu luksusowego Uzdrowiska Sportowo – Klimatycznego pod nazwą „Bliżyn”. Bardzo nowoczesny projekt Andrzeja Boni`ego przewidywał budowę obiektów do uprawiania większości ówczesnych dyscyplin olimpijskich. Znajdować się tu miały między innymi: basen do treningów regatowych, boisko futbolowe, bieżnie, strzelnice, korty, kryte pływalnie, tor saneczkowy, lodowisko do hokeja oraz stadion dla igrzysk olimpijskich. Lokalizacja uzdrowiska sportowego w Bliżynie pozwalała na całoroczne wykorzystanie możliwości terenowo – klimatycznych. Jedynie tutaj znaleziono odpowiednie warunki do uprawiania wszystkich dyscyplin olimpijskich w jednym miejscu. Niestety lata kryzysu i wybuch II wojny światowej nie pozwolił na realizację tego ambitnego zamierzenia, które mogłoby wpłynąć na turystyczny rozwój całego regionu.

 Z planów dotyczących Bliżyna zrealizowano tylko przebudowę miejscowych zakładów metalurgicznych w Wytwórnię Węgla Aktywowanego jako filię Państwowej Fabryki Amunicji w Skarżysku – Kamiennej.

 Gmina Bliżyna w przeciągu dziejów była terenem walk narodowo- wyzwoleńczych. Powstańcy styczniowi, a później żołnierze Armii Krajowej mogli liczyć zawsze na przychylność i pomoc miejscowej ludności.

 W czasie II wojny światowej na terenie Bliżyna Niemcy utworzyli obóz dla jeńców radzieckich, który w 1942 roku został przekształcony w obóz karny dla Polaków i Żydów, od 1944 r. stanowił filię obozu w Majdanku. Łącznie w obozie zginęło około 7-8 tysięcy jeńców radzieckich, ok. 3000 Żydów i około 200 Polaków. Groby żołnierzy radzieckich upamiętnione zostały cmentarzem koło wsi Jastrzebia, o Żydach i Polakach niestety zapomniano i nie zidentyfikowane jest dziś miejsce ich pochowania.

 

W latach powojennych rozwój Bliżyna związany był głównie z przemysłem chemicznym i drzewnym.

 

ZABYTKI

 

Modrzewiowy kościółek z 1818 roku pod wezwaniem św. Zofii. Modrzewiowy kościółek zbudowany w 1818 r., p.w. świętej Zofii. Jego fundatorem był Jacek Potkański, dziedzic dóbr Bliżyna. Do 1887 r. kościół ten pełnił funkcje kaplicy dworskiej i był obsługiwany przez kapelanów dworskich. Uroczyste utworzenie parafii nastąpiło 23 sierpnia 1888 r. na podstawie dekretu biskupa sandomierskiego ks. Antoniego Sotkiewicza. Na terenie otaczającym kościółek znajdują się nagrobki właścicieli Bliżyna i okolicznych miejscowości

 

 

 

 

 

Najstarszym zabytkiem techniki w gminie jest pozostałość zespołu odlewni.

 

Z początku XIX w.  pochodzą wybudowane dla potrzeb zakładów zachowane w niezmienionej do dziś formie architektonicznej drewniane domy: urzędnicze i robotnicze. Stanowią one unikalny na skalę europejską przykład budownictwa socjalnego. 

 

Na początku XIX w. powstał neogotycki pałac rodziny Platerów. Do czasów obecnych zachowało się tylko jego zachodnie skrzydło z wozownią i oficyną gdzie obecnie ma siedzibę Gminny Ośrodek Kultury.

 

Kościół pod wezwaniem Św. Ludwika. Wybudowany w latach 1886-1900 z kamienia ciosowego neogotyckiego o układzie trzynawowym.

 

Ówczesny proboszcz, ksiądz Julian Piontek, rozpoczął w roku 1893 energiczne starania uzyskanie pozwolenia na budowę murowanego kościoła. W maju 1895 roku rząd wydał zgodę na dalszą budowę i zbieranie składek. „Koszty budowy nowej świątyni wziął na się znany ze swej szlachetności, pracy i zapobiegliwości o domy Boże Ludwik hrabia Plater” – pisze ksiądz Wiśniewski. W akcie erekcyjnym wmurowanym w fundamenty napisano o zaczętej w roku 1817 przez hrabinę Potkańską budowie świątyni „wskutek rozmaitych przeszkód zaniechanej” i kontynuowaniu jej w tym samym miejscu, dzięki funduszom Ludwika Platera i ofiarności parafian. Nowy kościół otrzymuje za patrona św. Ludwika zaś wznoszony będzie pod dozorem budowniczego hr. Antoniego Czapskiego.
Po czterech latach budowę ukończono, a konsekracji dokonał w dniu 8 lipca 1900 roku biskup Antoni Ksawery Sotkiewicz. Kościół według opisu księdza Jana: „wystawiony z ciosu, zewnątrz nietynkowany, zasklepiony, głównym ołtarzem na wschód zwrócony”, ma trzy nawy w układzie bazylikowym oraz „prezbiterium obszerne i widne”.

 

Interesującymi zabytkami świadczącymi o świetności miejsca, są bite tutaj monety prywatne. Znane są dwa ich rodzaje 8 i 12 groszowe z napisem na awersie „Bliżyn”.

 

Warunki geograficzne

 Sołectwo położone jest w północno - wschodniej części gminy Bliżyn na terenach zaliczanych do strefy ochronnej Suchedniowsko- Oblęgorskiego Parku Krajobrazowego.

Ogólna powierzchnia to 574,3309 ha

 

Klimat

 Klimat lokalny i mikroklimaty obszarów sołectwa Bliżyn cechują na ogół korzystne warunki klimatyczno - zdrowotne. Mało korzystne i niekorzystne warunki klimatyczno - zdrowotne ograniczają się do doliny Kamiennej i Północnych stromych stoków wzniesień. Dolina Kamiennej to obszar inwersyjny o niekorzystnych warunkach gruntowo- wodnych, stagnacji chłodnych i wilgotnych mas powietrza oraz małego nasłonecznienia z powodu spadków terenu. Tereny inwersyjne są też na ogół słabo napowietrzane. W przypadku Kamiennej na odcinku biegu przez sołectwo Bliżyn jest jednak pod tym względem nienajgorzej.

 

Sfera społeczna - Ludność

 

Liczba mieszkańców wg stanu na dzień 31.12.2015 r. - 1742 osób;

Liczba mieszkańców stan na 31.12.2021 r- 1707 osób.

Liczba mieszkańców stan na 31.12.2024 r. - 1665 osób.

Liczba mieszkańców stan na 31.12.2025 r. - 1637 osób.

Oświata

Na terenie sołectwa funkcjonuje  Szkoła Podstawowa 

Obwód Szkoły Podstawowej w Bliżynie: Bliżyn, Brzeście, Bugaj, Drożdżów, Gilów, Gostków, Jastrzębia, Ubyszów, Wojtyniów, Wołów, Zagórze. 

  

Służba zdrowia

 

Na terenie sołectwa Bliżyn funkcjonuje Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, czynny od 8.00 do 19.00. W godzinach nocnych, tj. od godz. 19.00 do 7.00 rano, w soboty od godz. 13.00 oraz niedzielę, święta i dni ustawowo wolne od pracy, opiekę w przypadku nagłych zachorowań pełni Świętokrzyskie Centrum Ratownictwa i Transportu Medycznego Oddział Skarżysko – Kam. Opieką tą objęte są osoby zadeklarowane do lekarzy SP ZOZ w Bliżynie.

 

Bezpieczeństwo publiczne

 

Ochotnicza Straż Pożarna

 W zakresie ochrony przeciwpożarowej na terenie sołectwa działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, działająca w Krajowym Systemie Ratowniczo Gaśniczym.  Większość pożarów to pożary lasów, poszycia leśnego i traw na nieużytkach. Przyczynami tych pożarów najczęściej bywa nieostrożność osób dorosłych lub podpalenie. Tutejsza jednostka dysponuje  samochodami bojowymi oraz niezbędnym sprzętem do prowadzenia akcji gaśniczych.

 

Kultura

 Na terenie sołectwa działa Gminny Ośrodek Kultury wraz z bibliotekami w Bliżynie oraz Mroczkowie.   

 

Na terenie sołectwa w działają:

Towarzystwo Przyjaciół Bliżyna - powstało w początkach lat 80-tych z inicjatywy miejscowej inteligencji oraz działaczy społecznych skupionych wokół inż. dr Stanisława Barańskiego, leśnika, badacza i znawcy przyrody puszczy Świętokrzyskiej. Staraniem towarzystwa wydawano „Notatnik Bliżyński”, czasopismo o popularno - naukowym charakterze poświęcone dalszym i bliższym dziejom Bliżyna i okolic oraz jego środowisku przyrodniczemu. Poszczególne numery „Notatnika Bliżyńskiego” są dzisiaj podstawowym kompedium wiedzy na temat Bliżyna. Od 2021 r prezesem Towarzystwa jest p. Izabela Sierko.

 

Gminny Ośrodek Kultury – mieści się w zabytkowym pałacyku zwanym przez Bliżynian „Zameczkiem”, jedna z najprężniej działających od 1979 roku placówek tego typu w województwie świętokrzyskim. Prowadzi szeroko zakrojoną działalność animatorską, artystyczną, etnograficzną a także sportowo – rekreacyjną. Siedziba wielu znanych w regionie zespołów artystycznych tj. Zespołu Ludowego „Sobótka”, "Kuźniczanki" , Zespołu Pieśni i Tańca "Sorbin" . W ośrodku działają (w 2026 r.) Grupa Makrama,  Grupa rękodzielnicza „Kuferek,”  Studio piosenki „Baszta”, grupa tańca wsółczesnego,  Otwarty Teatr Perkusyjny , Rap w Zameczku, klub fotograficzny  i inne .

 

 Infrastruktura Techniczna

 

Zaopatrzenie w wodę

 Oczyszczalnia ścieków w Wojtyniowie

 

Na terenie sołectwa funkcjonuje wodociąg z ujęcia wody w Gostkowie.  Ujęcie wody składa się z dwóch studni głębinowych o zatwierdzonych zasobach eksploatacyjnych q= 120 m³/h. Woda ujmowana w Gostkowie nie wymaga uzdatniania ani dezynfekcji. Istnieje jednak możliwość chlorowania wody.

    

Komunikacja Drogi

 

Przez teren sołectwa Bliżyn przebiega droga krajowa nr 42 Końskie - Skarżysko - Rudnik – nawierzchnia ulepszona z masy asfaltobetonowej oraz drogi powiatowe Bliżyn – Wojtyniów – Jastrzębia – Zbrojów i Bliżyn – Sorbin – Odrowążek oraz gminne: - ul. Zafabryczna, ul. Henryków, ul. Wąska, ul. Szkolna, ul. VI Wieków Bliżyna, ul. Jana Opary, ul. Sobieskiego, ul. Rudowskiego, ul. Zgodna, ul. Piaskowa, ul. 1-go Maja, ul. Leśna, ul. Boczna, ul. Przechodnia, ul. Planty, ul. Towarowa, ul. Podleśna, ul. Dębowa, ul. Skrajna oraz inne drogi pozostające pod zarządem gminy.

 

SFERA GOSPODARCZA 

Na terenie sołectwa Bliżyn nie funkcjonują większe zakłady przemysłowe.

 Leśnictwo

 

Powierzchnia lasów prywatnych i państwowych w sołectwie Bliżyn

 

 

Typy siedliskowe lasu są zróżnicowane i powstały w ścisłej zależności od typów gleb.

 

Panującymi gatunkami w drzewostanie są:

- sosna (55%).

- jodła (30%).

 Gatunkami towarzyszącymi są: brzoza, osika, dąb, klon i olsza. Osobliwością jest modrzew polski, rodzimego pochodzenia. Przeważającą część powierzchni leśnej stanowią lasy państwowe (ok. 87% powierzchni leśnej ogółem). Należą do Nadleśnictw: Skarżysko-Kamienna, Suchedniów oraz Nadleśnictwo Stąporków.

Największą atrakcją turystyczną sołectwa jest Zalew na rzece Kamiennej.

 

Na podstawie zachowanych ksiąg metrykalnych wiadomo, że w 1790 roku „Brzyśce" było małą wsią liczyło tylko 7 „dymów" i 39 mieszkańców, zaś w 1880 roku wieś ta zamieszkiwało 156 mieszkańców, a tuz po wojnie w 1946 roku Brzeście liczyło już 358 mieszkańców. Mieszkańcami Brześcia byli głównie włościanie czyli chłopi. Włościanin dzierżawiący ponad 12 mórg obowiązany był: odrobić 1 dzień w tygodniu pieszo, odrobić 1 dzień w tygodniu sprzężajem (dwa woły + sprzęt), odrobić dodatkowo 4 dni żniwne na folwarku oraz oddać do dworu daniny roczne. Włościanie z racji pańszczyzny mieli prawo do tzw. serwitutów.

 

Osadnictwo na tym terenie związane było głównie z zapotrzebowaniem na odpowiednią siłę najemną. W tym czasie zaczęły powstawać nad Kamienną fryszerki, młyny, kuźnie i inne potrzebne głównie przy dworach zakłady. Wiek XVIII nie był dla Brześcia łaskawy. Wszystkie domy były drewniane, kryte słomą. Aby budować murowane konieczne były pieniądze a tych u chłopów brakowało. Od czasu do czasu ktoś coś wymurował ale były to najwyżej mury z kamienia. Jako zaprawy murarskiej używano gliny.

 

Zmiany na lepsze przyniósł dopiero wiek XIX i to dopiero po powstaniu styczniowym. Tutejsi chłopi czynnie wzięli udział w powstaniu, nawet po ogłoszeniu 2 marca 1864 roku ukazu uwłaszczeniowego, który odciągał chłopów od walki. 16 marca 1864 r. oddział kozacki Kulganowego został zmuszony przez powstańców do opuszczenia pola walki. Nastąpiło nadanie chłopom ziemi. Uwłaszczenie to nie spowodowało wprawdzie zmniejszenia się powierzchni lasów rządowych, ale wpłynęło na znaczne obniżenie lesistości w lasach prywatnych, w których po zniesieniu pańszczyzny i podrożeniu robocizny zmniejszyły się zyski. Ich właściciele pragnęli znaleźć nowe źródła dochodów i widząc duże zapotrzebowanie na grunty rolne sprzedawali i wycinali lasy przekształcając powierzchnie leśne pod uprawne pola, łąki i pastwiska.

 

Sołectwo położone jest w północno - wschodniej części gminy Bliżyn. Ogólna powierzchnia to 199,7450 ha. Klimat lokalny i mikroklimaty obszarów sołectwa Brzeście cechują na ogół korzystne warunki klimatyczno - zdrowotne. Mało korzystne i niekorzystne warunki klimatyczno - zdrowotne ograniczają się do doliny Kamiennej północnych stromych stoków wzniesień. Dolina Kamiennej to obszar inwersyjny o niekorzystnych warunkach gruntowo-wodnych, stagnacji chłodnych i wilgotnych mas powietrza oraz małego nasłonecznienia z powodu spadków terenu. Tereny inwersyjne są też na ogół słabo napowietrzane. W przypadku Kamiennej na odcinku biegu przez sołectwo Brzeście jest jednak pod tym względem nienajgorzej.

 

Nowy plac zabaw w Brześciu

 

 

 

 

 

 

Liczba mieszkańców wg stanu na dzień 31.12.2018 r. wynosi 285 osoby.

Stan na 31.12.2021 r. - 282 osoby.

Stan na 31.12.2025 r. - 278 osoby.

Na terenie sołectwa funkcjonuje wodociąg z ujęcia wody w Bugaju. Przez teren sołectwa Brześcia przebiega droga krajowa nr 42 Końskie – Skarżysko-Kamienna – Rudnik oraz drogi Bugaj – Brzeście, Brzeście – Bliżyn, Brzeście Górne – Gostków, Brzeście II – Bliżyn. Przeważającą część powierzchni leśnej stanowią lasy państwowe (ok. 87% powierzchni leśnej ogółem).

 W Brześciu działa  KOŁO GOSPODYŃ WIEJSKICH "AKTYWNI - KREATYWNI" którego prezesem jest Anna Żak 

Sołtysi

1991-1995 Andrzej Dzierko

1995-1999 Zbigniew Kumoch

1999-2003 Danuta Bzymek

2003-2007 Aleksandra Milanowska

2007-2011 - Aleksandra Milanowska

2011-2015 - Aleksandra Milanowska

2015- 2019 - Aleksandra Milanowska

 2019 - nadal  - Lech Lisowski

 

Rada sołecka 2015-2019 : Halina Jaromirska, Wioletta Ołownia, Mróz Dariusz

Rada sołecka 2019-2024 :Annna Żak , Gabriela Król, Kazimierz Kumoch

Rada sołecka 2024-2029: Monika Łuckiewicz, Janusz Szmidt, Anna Zając 

 Plan Rozwoju Miejscowości Brzeście  czytaj TUTAJ

Plan odnowy miejscowości Bugaj na lata 2015 - 2022

 

W XIX w. wieś zamieszkiwało 19 osób a epidemia dżumy spowodowała jeszcze śmierć mieszkańców. Wzgórze znajdujące się nad Bugajem nosi nazwę „Brzask", właśnie tu powstał cmentarz zadżumionych, który w potocznej mowie nazwano cmentarzem cholerycznym.

Nazwa Bugaj pojawiłą się w II poł. XIX wieku (wg stanu Gazety Bliżyńskiej ). Bugaj liczył wówczas 19 mieszkańców. Domy były drewniane, kryte słomą lub mury były z kamienia na zaprawie z gliny. Sołectwo graniczy od północy z "Brzaskiem-cholerycznym cmentarzem epidemii czarnej choroby lat 1847-1848 r, Do Bugaja dowożone były ciosane kamienie z Wołowa wydobyte ze skał - duże i obrabiane przez ciosanie przy obecnej posesji państwa Fornalów.

Przy ciosaniu kamienia pracowało 14 osób - kamieniarzy, dwóch wozaków i parę koni. Rozwozili kamienie furmankami do Bliżyna na budowę kościoła św. Ludwika, który z tych kamieni jest zbudowany.

Z mniejszych kamieni - odpadów zbudowano stodołę, która stoi do obecnej chwili przy w/w posesji wykorzystywano resztki odpadów.

W 1936 r. Bugaj był połączony z Wołowem i wspólnie płacili dziesięcinę kościołowi w Odrowążu. Starsi mieszkańcy dziś informują, że mieszkaniec Bugaja pan Rot pełnił wówczas zaszczytną funkcję Wójta Gminy.

Ogólna powierzchnia sołectwa wynosi 811,466 m². Klimat na ogół korzystny.

Ludność na dzień 31.12.2018 r. wynosiła 239 osoby;  Stan na 31.12.2021 r. - 235 osób;  Stan na 31.12.2023 r- 230 osób ; Stan na 31.12.2025 - 227.

Zadania już zrealizowane :  wybudowanie w "pastwiskach" altany z grilem, boiska i placu zabaw dla dzieci. We wrześniu 2018 roku oddano do użytku mieszkańcom w/w infrastrukturę.

Opracowany Plan Odnowy Wsi Bugaj na lata 2015-2022 przez Sołtysa Zbigniewa Jedlińskiego i radną Rady Gminy Aleksandrę Milanowską, przyjęty został przez mieszkańców na zebraniu w dniu 17.06.2015 r. a następnie przyjęty przez Radę Gminy Bliżyn. 

Funkcję Sołtysa w Bugaju pełnili w latach :

1992-1996- Zbigniew Jedliński

1996-2000- Zbigniew Jedliński

2000-2004- Zbigniew Jedliński

2004-2008- Zbigniew Jedliński

2008-2011 - Zbigniew Jedliński

2011-2015- Zbigniew Jedliński

2015-2019 - Teresa Banaszewska       

2019-2023 - Teresa Banaszewska   Rada Sołecka 2019-2023 : Kapłańska Dorota, Wesołowski Daniel, Siankowska Izabela

 

 

 2024-2029 - Paweł Wochniak      Rada Sołecka : Monika Banaszewska, Marta Maszczyk, Izabella Siankowska

 

Drożdżów zamieszkuje 131 mieszkańców.(stan na 31.12.2018 r.) Stan na 31.12.2021 r. - 131 osób. Stan na 31.12.2023 - 135, 

Stan na 31.12.2025 r. - 133 osoby.

Sołectwo położone w centralnej części gminy Bliżyn.

 Powierzchnia sołectwa to 0,5 km^2.

Sołtysem sołectwa Drożdżów od 2007r. do  2024  była  p. Małgorzata Jachimowicz. W roku 2024 r. został wybrany p. Paweł Osóbka 

We wrześniu 2018 r w Drożdżowie uroczyście otwarty został kompleks rekreacyjny, na który składają się plac zabaw dla dzieci, siłownia zewnętrzna oraz altana z grilem.

 

Plan Odnowy Miejscowości Gilów na lata 2009-2016

 

Nowo wybudowane miesjce integracji

 

Gilów zamieszkuje 373 mieszkańców (stan na 31.12.2018 r.) ; 375 osób - stan na 31.12.2021 r. . Stan na 31.12.2023 r. - 373 osób, Stan na 31.12.2025 r - 385

Sołectwo położone w północnej części gminy Bliżyn. Powierzchnia sołectwa to 1,5 km².Sołtysem sołectwa Gilów do 2024 r.  p. Maria Matynia. Od 2024 r. - Agnieszka Świercz 

 

fot. Andrzej Staśkowiak 

Zabytki:

 Młyn wodny zbożowy z roku 1928 z rozpędem na dwa koła i z dwoma złożeniami kamieni młyńskich. Młynka drewniana oszalowana, dach dwuspadowy pokryty papą.  Przybudówka od strony południowo-wschodniej z czerwonej palonej cegły, ujęcie wody i duży staw, grobla ziemna z dwoma upustami jałowym na rzece oraz jałowym i roboczym na młynówce. Zastawki drewniane.  Napęd na turbinę wodną i na silnik spalinowy, przemiał na jedną parę walców oraz jedno złożenie kamieni młyńskich.  Młyn w chwili obecnej nieczynny.

 Do budynku młyna przylegała ceglana piętrowa budowla w której mieściły się motorownia z silnikiem spalinowym 25 KM. Obecnie tylko ten obiekt przetrwał w pierwotnym stanie.  Stan zachowania w miarę dobry, lecz po powodzi w 2002 roku częściowo uszkodzony, zwłaszcza dach.

 

Przy trasie na Końskie stoi pomnik z roku 1915 upamiętniający obecność mieszkańca Gilowa – Antoniego Komara, który brał udział w Powstaniu Warszawskim.

 

Pomnik ofiarowali Karolina i Antoni Komarowie w dowód wdzięczności powrotu z powstania.

 

Koło Gospodyń Wiejskich

 Powstało i działało w latach pięćdziesiątych przy Kole Rolniczym. Jego przewodniczącą była p. Krystyna Cios – rodowita gilowianka. Początkowo w jego skład wchodziło 12 osób. Głównymi działaczkami były: Cios Krystyna, Zielińska Irena. Od początku swego istnienia koło działało bardzo prężnie. Organizowało wiele szkoleń, prelekcji na tematy uprawy ogrodu, kursów gotowania, szycia, kraju, wyszywania, wycieczek. Zajmowało się pieczeniem ciast i ciasteczek różnego rodzaju. Próbowało założyć świetlicę oraz telefon w Gilowie, jednak te plany nie powiodły się. Wprowadzało i popularyzowało nowe technologie w rolnictwie oraz produkcji roślinnej. Pierwsze pszenżyto zostało w Gilowie po raz pierwszy posiane przez członkinie Koła Gospodyń Wiejskich.  W chwili obecnej Koło Gospodyń Wiejskich nie funkcjonuje.

 

Klub Książki i Prasy

 Powstał w latach 60-tych. Jego gospodarzem była p. Krystyna Sidor. Siedziba klubu mieściła się w domu p. Sidor. Klub prowadził sprzedaż gazet, książek, zeszytów. Każdy kto chciał mógł przeczytać czasopismo, przejrzeć prasę w małej czytelni, herbaty, zjeść ciasto, posłuchać muzyki z płyt. Odbywały się tam prelekcję przygotowane przez Koło Gospodyń Wiejskich. Klub obecnie nie funkcjonuje.

 

Górki zamieszkuje 384 mieszkańców.(stan na 31.12.2025r.) Sołectwo położone w północno-zachodniej części gminy Bliżyn. Powierzchnia sołectwa to 7,8 km². Sołtysem sołectwa Górki  jest p. Barbara Kornatowska.

Rada sołecka 2024-2029: Stanisław Błeszczyński, Mariusz Jędrzejczyk, Marcelina Kramarczyk.

 

Miejscowość położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie lasów i tym samym posiada bardzo dobre warunki dla rozwoju turystyki.

 

Gleby występujące na obszarze gminy zalicza się do gleb słabych pod względem ich przydatności rolniczej. Dominują gleby klas V i VI zajmujące ponad 80% powierzchni użytków rolnych.

 

Do surowców mineralnych występujących w miejscowości Górki zalicza się złoże piasków o zasobach 1534 tony.

 

Historia

 

W 1790 roku w zarejestrowano 27 mieszkańców Górek. Są to pierwsze zapiski dotyczące wsi, stąd wniosek ze wieś powstała niewiele wcześniej.

 

Dane dotyczące ilości domów i ludności Górek w latach 1822-1870

 

Rok	Domy	Ludność
1822	4	18
1844	4	18
1870	8	56

  

Istnieją zapiski z roku 1887 a później 1888 o powstałym konflikcie mieszkańców Górek z ówczesnym proboszczem Bliżyna księdzem W. Cyriańskim. Konflikt dotyczył przyłączenia Górek do parafii Bliżyn. Początkowo mieszkańcy Górek chcieli należeć do parafii Bliżyn, podpisali petycję do ks. Biskupa o przyłączenie ich dla Bliżyna. Kiedy jednak w Bliżynie organizował się cmentarz, kiedy trwała budowa plebani, kiedy mówiono o budowie nowego kościoła – mieszkańcy Górek doszli do wniosku, że lepiej będzie przyłączyć się znowu do Odrowąża. W 1946 r. Górki zamieszkiwało 398 mieszkańców, a wieś jako jedna z 16 gromad wchodziła w skład gminy Bliżyn.

 

Sołectwo Gostków. położone w północno-wschodniej części gminy Bliżyn. Sołtysem sołectwa Gostków jest p. Jolanta Sieczka. Obszar Gostkowa rozciąga się na południowo zachodnim stoku Garbu Goleniowskiego. Wieś jest podzielona na dwie części: część północną – tzw. Gostków Górny oraz cześć południową tzw. Gostków Dolny.

 

Pierwotnie wieś leżała w zakolu rzeki Kamiennej między Wojtyniowem a Wołowem. Obecnie miejsce to nadal jest nazywane przez lokalną społeczność jako Stary Gostków. Według Gazety Bliżyńskiej nazwa wsi brzmiała Gosków. W roku 1830 nazwę zmieniono na Gostków. Opierając się na wspomnieniach mieszkańców przekazywanych z pokolenia na pokolenie, przeniesienia wsi dokonano przy uwłaszczeniu chłopów po upadku Powstania Styczniowego. Ponieważ ziemie na Starym Gostkowie były niskiej jakości i trudno było wyżywić z niej rodzinę mieszkańcy wsi otrzymali na własność tereny na północ od Bliżyna. Obszary te były silnie zalesione, dlatego rolnicy zmuszeni byli karczować lasy, aby zamienić je na pola i łąki.

 

Ludność

 

Osadnictwo we wsi Gostków rozwijało się podobnie jak w całej gminie Bliżyn. Związane było w rozwojem przemysłu i rzemiosła na tym terenie. Pierwsze wzmianki
o ludności pochodzą z roku 1790. W dominium Bliżyn mieszkało wtedy 443 osoby, z czego w Gostkowie – 39 w 8 domach. W 1822 roku było 8 domów, w których mieszkało 62 osoby, a w 1870 roku – 15 domów. Po II wojnie światowej w Gostkowie mieszkało 237 osób.  286 mieszkańców - stan na 31.12.2021 r.; 265 osób - stan na 31.12.2025 r.

 

Rolnictwo

 

Rolnictwo na terenie Gostkowa oparte jest na niewielkich obszarowo gospodarstwach indywidualnych. Mieszkańcy gospodarują z reguły na ubogich glebach. Często o odczynie kwaśnym, kamienistych i niewłaściwych stosunkach wodnych. Są to przeważnie gleby V i VI klasy. Jedynie w dolnej części Gostkowa na skałach wapiennych miejscami wytworzyły się gleby brunatne o wyższej jakości. Dziś na glebach w Gostkowie gospodarzy zaledwie kilka osób, na pola pomiędzy Górnym a Dolnym Gostkowem od nowa opanowuje las.

 

Kamieniołom w Gostkowie

 

Kamieniołom w Gostkowie, według relacji mieszkańców funkcjonował już przez II wojną światową. Właściciele gruntów, na których był położony kamieniołom, eksploatowali kamień na sprzedaż i na własne potrzeby. W czasie wojny „kopalnia", bo tak lokalna ludność nazywa kamieniołom była miejscem pracy dla więźniów obozu mieszczącego się w Bliżynie. Więźniami byli głównie Żydzi, żołnierze radzieccy a także Polacy odbywający karę więzienia. W 1943 roku w kamieniołomie dokonano udanej próby odbicia więźniów. Akcje przeprowadzili żołnierze GL pod dowództwem Władysława Wasilewskiego –„ Oseta" przy udziale oddziału „Żbika" – Władysława Staromłyńskiego. Uwolniono około 100 więźniów.

 

Po zakończeniu wojny jeszcze przez kilka lat wydobywano wapień. Obecnie kopalnia tworzy kilka odosobnionych zagłębień. Cały obszar na którym znajdowała się ma długość ok. 500 m, a szerokość 400 m. Obecnie skały wapienne są widoczne tylko w nielicznych miejscach. Przyczyną takiego stanu jest zmywanie i osadzanie się na dnie wyrobiska piasków i żwirów oraz zarastanie stoków krzewami i drzewami.

 

Kamieniołom składa się z 3 dużych, leżących obok siebie i kilku małych wyrobisk. W środkowym wyrobisku można na jednej ze ścian rozpoznać ślady po kominie krasowym; czyli pionowym lub bardzo stromym, biegnącym w górę odcinku jaskini, o zamkniętym przekroju, bez możliwości dalszego przejścia. W obrębie kamieniołomu (prawdopodobnie w najbardziej na zachód wysuniętym wyrobisku) leży niedostępna już dziś jaskinia, której większość otworów została zasypana. O dość silnie zachodzących zjawiskach krasowych świadczy odkrycie okresowego ponoru; czyli potoku okresowego, pojawiającego się najczęściej wiosną wypływającego od północy spod wsi Gostków i płynący mokrą doliną w stronę kamieniołomu. Przed samym kamieniołomem potok znika wsiąkając w ziemię. Jego długość wynosi około 200 metrów.

 

Cały obszar na którym znajdowała się ma długość ok. 500 m, a szerokość 400 m. Obecnie skały wapienne są widoczne tylko w nielicznych miejscach. Przyczyną takiego stanu jest zmywanie i osadzanie się na dnie wyrobiska piasków i żwirów oraz zarastanie stoków krzewami i drzewami.
Wodociąg „Gostków" wybudowany w latach osiemdziesiątych zaopatruje w wodę prawie całą Gminę Bliżyn. Wydajność ujęcia wynosi 120 m3/h i składa się z dwóch studni awaryjnej nr 1 i zasadniczej nr 2. Dla wyrównania nierównomierności rozbiorów chwilowych oraz dla zgromadzenia zapasu wody gospodarczej i pożarowej na ujęciu znajduje się zbiornik wyrównawczy. Odpływ wody z wodociągu odbywa się grawitacyjnie. Woda ujmowana w Gostkowie nie wymaga uzdatniania, istnieje jednak możliwość chlorowania.

 

Z miejsca gdzie znajdują się zbiorniki znajduje się znakomity punkt widokowy skąd rozciąga się cała panorama Gór Świętokrzyskich wraz z Łysicą i Świętym Krzyżem oraz na bliższym planie widok doliny rzeki Kamiennej.

 

Sołtysi od 1974 roku:

1974-1978 - Mieczysława Kopeć

1978-1982 - Mieczysława Kopeć

1993-1984 - Marian Podsiębierski

1984-1988 - Marian Podsiębierski

1991-1995 - Antoni Paszkiel

1995-1999 - Antoni Paszkiel

1999-2003 - Jolanta Sieczka

2003-2007 - Jolanta Sieczka

2007-2011  - Jolanta Sieczka

2011-2015 - Jolanta Sieczka

 2015-2019- Jolanta Sieczka 

 2019-nadal - Magdalena Mackiewicz 

HISTORIA KAMIENIOŁOMU

W sołectwie Gostków, między jego dolną a górną częścią, znajduje się zapomniany i powoli zarastający kamieniołom wapienia. Kamieniołom ten, według relacji mieszkańców funkcjonował już przed II wojną światową. Właściciele gruntów, na których był położony, eksploatowali kamień na sprzedaż i na własne potrzeby. Surowiec służył przede wszystkim do wykonywania murków, podmurówek, budowy dróg, a także do wypału wapna w piecach wapienniczych i jako topnik w bliżyńskiej stalowni.
W czasie II wojny światowej „kopalnia", bo tak lokalna ludność nazywa kamieniołom była miejscem przymusowej pracy dla więźniów znajdującego się w Bliżynie hitlerowskiego obozu. Więźniami byli głównie Żydzi, żołnierze radzieccy, a także Polacy odbywający karę więzienia. Na kilkumiesięczny pobyt w bliżyńskim obozie Polacy byli skazywani często za drobne przewinienia: nie wywiązywanie się z obowiązkowego kontyngentu, jazda bez ważnego biletu, nielegalny handel, uchylanie się od zatrudnienia lub opuszczenie wyznaczonego miejsca pracy. Do obozu trafiały także osoby z łapanek lub pomagające partyzantom. W kamieniołomie pracowali również zarobkowo mieszkańcy okolicznych wiosek. Według wspomnień byłych robotników praca w kamieniołomie była bardzo ciężka. Pracowało się od świtu do zmierzchu. Wapień łupano ręcznie lub kruszono dynamitem. Urobiony kamień ładowano na koleby kolejki wąskotorowej, która transportowała go na rampę kolejową. Przy rampie znajdował się tzw. „gryzak", który rozdrabniał kamień na drobny tłuczeń.
W roku 1943 w kamieniołomie dokonano udanej próby odbicia więźniów. Akcje przeprowadzili żołnierze GL pod dowództwem Władysława Wasilewskiego – „Oseta" przy udziale oddziału „Żbika" – Władysława Staromłyńskiego. W czasie akcji doszło do wymiany ognia między partyzantami a wachmanami pilnującymi więźniów. Uwolniono około 100 więźniów. Część z nich przyłączyła się do oddziału „Żbika". Niektórzy więźniowie, z niskimi wyrokami, wrócili dobrowolnie do obozu.
Po zakończeniu wojny jeszcze przez kilka lat eksploatowano lokalny wapień. Wydobycie prowadził Rejon Eksploatacji Dróg Publicznych Końskie. Na potrzeby prowadzonych prac wykonano dokumentację geologiczną w postaci kart rejestracyjnych złóż oraz badania laboratoryjne dla próbek wapienia. Obecnie „kopalnię" tworzy kilka odosobnionych zagłębień. Cały obszar na którym znajdował się kamieniołom ma długość ok. 500 m, a szerokość ok. 400 m. Kilkadziesiąt lat jakie upłynęły od zakończenia eksploatacji spowodowały, że skały wapienne są widoczne tylko w nielicznych miejscach. Przyczyną takiego stanu jest zmywanie i osadzanie się na dnie wyrobiska piasków oraz zarastanie stoków krzewami i drzewami. Rośliny, które przyczyniają się do zacierania śladów dawnej „kopalni" w Gostkowie to: brzozy, dęby, grusze polne, sosny i wierzby, a także jeżyny, tarnina oraz roślinność łąkowe.
Autor niniejszego artykułu zwraca się z prośbą do wszystkich osób, które są w posiadaniu dokumentów, zdjęć, szkiców, map lub innych informacji o kamieniołomie w Gostkowie o udostępnienie ich, przesyłając na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. lub Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

Sołectwo Jastrzębia zamieszkuje 68 mieszkańców.(stan na 31.12.2025 r.)  Powierzchnia sołectwa to 4,9 km².

 

Sołtysem sołectwa Jastrzębia w kadencji 2015-2019 był p. Stanisław Bernatek.

W kadencji 2019 - nadal Sołtysem jest p. Monika Łukomska.

Rada sołecka 2024-2029: Agnieszka Borowiec, Monika Kuroś, Anna Urbaniak.

 

Wieś jest malowniczo położona na obrzeżach Oblęgorsko- Suchedniowskiego Parku Krajobrazowego. Miejsce stanowi wspaniały punkt widokowy na dolinę rzeki Kamiennej oraz górujące nad Bliżynem wzgórza Garbu Gielniowskiego.

 Na terenie dzisiejszej Jastrzębi wydobywano rudę żelaza oraz wypalano węgiel drzewny. Mieszkańcy utrzymywali się z pracy na roli i przy wycince drzew.

 Druga wojna światowa miała duży wpływ na każdą dziedzinę życia mieszkańców. Od samego początku okupacji mieszkańcy Jastrzębi byli narażeni na szereg szykan i represji ze strony Niemców. Wiele osób zostało wywiezionych na roboty do Niemiec. Mieszkańcy przez cały okres okupacji hitlerowskiej współpracowali ze zbrojnym podziemiem. Brali udział w wielu akcjach Antoniego Hery "Szary" dowódcy III Pułku Piechoty Legionów Armii Krajowej oraz wspomagali w walkach oddział AK "Nurt" . Dowodem tego są pozostałości po okopach i zasiekach oraz miejsca pamięci rozsiane po okolicznych lasach. Wojna pozostawiła ślad w postaci istniejącego cmentarza pomordowanych jeńców, żołnierzy różnych narodowości, który znajduje się w granicach miejscowości. Na cmentarzu spoczywa 13.000 jeńców.

 

Na terenie miejscowości działa Stowarzyszenie "Jastrzębia pod Świnią Górą",  którego prezesem jest  Monika Łukomska .

 

Dotychczasowi Sołtysi sołectwa Jastrzębia:

Żak Józef
Boruń Stanisław
Filipek Aleksander
Ciura Antoni
Boczek Piotr
Boczek Jadwiga
Żak Władysław
Bernatek Stanisław
Krzepkowska Alina
Bernatek Marianna

Monika Łukomska

Sołectwo Kopcie zamieszkuje 141 mieszkańców (stan na 31.12.2025 r.). Sołectwo położone w południowo – zachodniej części gminy Bliżyn. Powierzchnia sołectwa to 32,2 km². Sołtysem sołectwa Kopcie w kadencji 2015-2019 był  p. Bartłomiej Kołakowski.

W kadencji 2019- 2024 Sołtysem jest Agnieszka Mościńska.

W kadencji 2024- nadal- Agnieszka Mościńska 

Rada Sołecka2024-2029 : Monika Bojanowska, Sylwia Lisowska, Barbara Piotrowska

 

Historia

 

Kopcie- nazwa pochodzi od pierwszych osadników, którzy zajmowali się wypalaniem węgla drzewnego w tzw. mieleszach, ponieważ nad okolica unosił się dym, mówiono, że się kopci i stąd nazwa.
W 1789 roku mała osada Kopcie liczyła 5 rodzin. Osada wchodziła w obręb parafii Odrowąż.

 

Rezerwat Świnia Góra

 

Według podziału administracyjnego rezerwat znajduje się na terenie sołectwa Kopcie, natomiast Leśniczówka na terenie Odrowążka. Jest to rezerwat ścisły, objęty ochroną zupełną. Utworzony w okresie międzywojennym, wpisany do rejestru w 1953 roku. Obszar rezerwatu wynosi 50,78 ha. W skład rezerwatu wchodzą unikalne drzewostany mieszane o strukturze piętrowej. W najwyższym piętrze występują olbrzymie jodły, dęby, buki, modrzewie. Flora rezerwatu liczy 345 gatunków roślin naczyniowych, drzewa i krzewy reprezentowane są przez 38 gatunków. W zachodniej części rezerwatu występują powierzchniowe ślady eksploatacji rudy żelaza z okresu XV do XIX w.
W rejonie Świniej Góry w czasie II wojny światowej przybywały liczne oddziały partyzanckie, m.in. „Hubala", „Narbutta", „Ponurego". W gajówce Rosochy znajduje się pomnik upamiętniający bitwę z hitlerowcami w 1944 roku.
We wrześniu 1944 roku na terenie „Świniej Góry" brygada AL stoczyła bitwę z hitlerowcami.
Między gajówką Rosochy a rezerwatem znajduje się symboliczna mogiła 22- letniego furmana, który w 1964 roku zginął przygnieciony drzewem podczas pracy w lesie.
Przy drodze wiodącej w kierunku Świniej Góry rośnie pomnikowy dąb szypułkowy – Dąb na Stawidłach. Drzewo to ma około 400 lat, ma prawie 30 metrów wysokości. W pobliżu dębu znajduje się mogiła Hubalczyków, którzy zginęli tu od rąk hitlerowców 1940 roku.
Przez rezerwat Świnia Góra przebiega Szlak zielony Bliżyn - Zagnańsk, 26 km

fot. Andrzej Staśkowiak

Bliżyn PKP - pomnik przyrody Piekło Dalejowskie (3,7) - pomnik przyrody Brama Piekielna (5) - rezerwat Dalejów, [połączenie ze szlakiem czarnym] (7,5) - Świnia Góra (12) - Janaszów PKS,MZK (21,5) - Dąb Bartek MZK (22,5) - Zagnańsk PKP (24,5).

 

Zakład kamieniarski

 

Na terenie Kopci działa Zakład Kamieniarski, funkcjonuje on na terenie zlikwidowanej odlewni żeliwa. Wyroby kamieniarskie trafiają na rynek krajowy oraz za granicę.

 

Plan Odnowy Miejscowości Kucębów na lata 2009-2016

 

Sołectwo Kucębów zamieszkuje 266mieszkańców (stan na 31.12.2025 r.)  Sołectwo położone w południowo – zachodniej części gminy Bliżyn. Powierzchnia sołectwa to 7,8 km². Sołtysem sołectwa Kucębów w kadencji 2024- nadal jest p. Patrycja Lisowska. Rada Sołecka 2024-2029: Piotr Bednarz, Sebastian Lisowski, Grzegorz Szymański

 

Historia

 

Nazwa Kucębów pochodzi podobno od pierwszego mieszkańca tej okolicy - Kuceba.

 

W 1789 roku mieszkańcy Kucębowa odwozili dziesięcinę do kościoła w Odrowążu, w tym samym roku liczba mieszkańców wynosiła 15. Największy przyrost ludności w gminie nastąpił od 1932 do 1940 roku, kiedy to przybyło 2505 osób.

 

Warunki naturalne i gospodarka

 

Gleby na terenie Kucębowa są nieurodzajne i tylko ich część jest wykorzystywana rolniczo a resztę obecnie stanowią nieużytki. Przed II wojną światową i tuż po niej wszystkie te ziemie były wykorzystywane rolniczo i stanowiły podstawę utrzymania ludności.

 

Oświata 

Przed wojną istniała szkoła 4-klasowa, która mieściła się w prywatnym domu w Kucębowie Dolnym.. Pracował w niej jeden nauczyciel. Najpierw p. Popiołowa, a później pan Wolak. W czasie wojny zażądano od niego oddania map szkolnych. Ponieważ tego nie zrobił został zastrzelony przez Niemców na polu podczas ucieczki, wtedy to szkoła przestała funkcjonować. Po wojnie początkowo otworzono szkołę w prywatnym domu w Kucębowie Górnym, a w 1948 r w czynie społecznym przewieziono z Samsonowa i wybudowano w Kucębowie Dolnym barak z przeznaczeniem na szkołę. Była to pełna szkoła najpierw 7 a później 8 –klasowa. Pierwotnym jej kierownikiem była p. Eugenia Kulińska, a potem Zygmunt Warszawa, Marian Bartosik i Adam Szyszka. W 1975 r. obniżono stopień organizacyjny tej szkoły pozostawiając na miejscu klasy 0-3, a resztę dzieci dowożono do Zbiorczej Szkoły Gminnej w Odrowążu, a następnie w Bliżynie. Jako punkt filialny szkoła w Kucębowie istniała do końca 1991 roku.