1 KopiowanieParafia Rzymsko-Katolicka p.w. Przemienienia Pańskiego w Odrowążku kontynuuje realizację projektu, pn.: „Ocalmy od zapomnienia cenne umiejętności i wspomnienia - integracja międzypokoleniowa mieszkańców Parafii p.w. Przemienienia Pańskiego w Odrowążku”, dofinansowanego przez Wojewodę Świętokrzyskiego już po raz siódmy. Projekt cieszy się dużym zainteresowaniem, szczególnie ze strony Seniorów, aktywnie włączających się w prezentowanie dzieciom i młodzieży dawnych prac, zanikającego na wsi rzemiosła oraz sprzętów, które zachowały się jeszcze w zagrodach mieszkańców.

W ramach projektu ocalono od zapomnienia sieczkarnię - dawny warsztat pracy do cięcia sieczki, a w przekazanie cennej wiedzy włączyli się mieszkańcy Odrowążka - przedstawiciele starszego pokolenia: Władysław Olejarz, Ireneusz Olejarz, Genowefa Jedynak, Maria Jaros, Mirosław Żak, Krzysztof Krzepkowski, Grzegorz Olejarz i Sławomir Bernatek - Sołtys Odrowążka. Warsztaty zorganizowano w gospodarstwie Pana Ireneusza Olejarza, gdzie zachowała się sieczkarnia, tzw. „10-tka” z 1974 r., a znajdujący się na niej napis wskazuje, że wykonał ją Józef Skowerski z Chmielnika.

Seniorzy wspominali, że sieczkarnie były w każdym gospodarstwie - pojawiły się w XIX wieku i choć trudno było je obsługiwać, to pozwalały na sprawne i tanie zaopatrzenie bydła w pokarm, bo wówczas trudno było kupić pasze. Młodzież uczestnicząca w warsztatach mogła zaobserwować, że tradycyjne sieczkarnie składały się z koryta - zwykle drewnianego, w którym układa się słomę i siano albo potraw, zespołu podającego - składającego się z dwóch walców o zębatej powierzchni, górny jest dociskany do przesuwanego surowca dźwignią z obciążnikiem. Ważnym elementem jest zespół tnący, czyli para noży, tnąca surowiec, a noże trzeba było co jakiś czas ostrzyć. Zespół napędzający stanowi korba i koło zamachowe.

Korzystając z ww. sprzętu, Seniorzy przedstawili dawną, bardzo pracochłonną metodę przygotowania sieczki, która była podstawowym pokarmem dla bydła hodowanego w wiejskich zagrodach. Do rżnięcia sieczki używano zazwyczaj słomy z żyta, które było koszone kosą. Sieczka była cięta oddzielnie dla konia i dla krowy, tj. w sieczce dla konia było więcej słomy, a w przypadku sieczki dla krowy stosowano więcej siana lub potrawiu. Mechanizm tnący pozwalał również na regulację długości sieczki.

Prace obejmowały szereg czynności, tj. najpierw należało pracować w polu, aby postarać się o surowce na sieczkę, czyli o słomę, siano i potraw. Oczywiście surowce te trzeba było zgromadzić na zapas w stodole, w takich ilościach, by wystarczyło na całą zimę dla wszystkich zwierząt. Do cięcia sieczki wymagane było zaangażowanie min. 2 osób - jedna obsługiwała koło zamachowe, a druga musiała wkładać słomę i siano do drewnianego koryta i popychać je w kierunku mechanizmu tnącego. Z relacji Seniorów wynikało, iż większego wysiłku fizycznego wymagało obsługiwanie koła, ale obie osoby musiały równomiernie pracować, aby rżnięcie sieczki przebiegało sprawnie. Młodzież uczestnicząca w warsztatach miała okazję wypróbować swoje siły i szybko przekonała się, że to bardzo ciężka praca i zauważyła, że sieczka przygotowana podczas warsztatów zawierała więcej potrawiu, zatem stanowiłaby pokarm dla krowy. Natomiast Seniorzy wspominali, że w ich młodości nie było komputerów i telefonów – każde dziecko od najmłodszych lat było angażowane przez rodziców do pomocy w gospodarstwie.

W dalszych latach wraz z postępem techniki, wprowadzano pasy, ułatwiające cięcie sieczki, a później zamożniejsi gospodarze zaczęli stosować do sieczkarni - silniki i pasy transmisyjne. Ten mechaniczny sposób rżnięcia sieczki odciążał ich z ciężkiej pracy i znacznie przyspieszał proces przygotowania pokarmu dla zwierząt.

Przeprowadzone warsztaty i zgromadzona dokumentacja fotograficzna, pozwalają ocalić od zapomnienia „ginące” na wsi umiejętności, dawne przyrządy i warsztaty pracy. Ponadto prowadzone zajęcia stanowią pouczające lekcje dla uczestniczących w nich dzieci i młodzieży, którzy mają okazję zaobserwować trud i ciężką pracę, jaka towarzyszyła naszym babciom, dziadkom i wcześniejszym pokoleniom przy wykonywaniu poszczególnych czynności.

Aneta Smulczyńska

2 Kopiowanie

3 Kopiowanie

4 Kopiowanie

5 Kopiowanie

6 Kopiowanie

7 Kopiowanie

8 Kopiowanie

9 Kopiowanie

10 Kopiowanie

11 Kopiowanie

12 Kopiowanie

13 Kopiowanie

14 Kopiowanie

15 Kopiowanie

16 Kopiowanie

17 Kopiowanie

18 Kopiowanie

19 Kopiowanie

20 Kopiowanie

21 Kopiowanie

22 Kopiowanie

23 Kopiowanie

24 Kopiowanie

25 Kopiowanie

26 Kopiowanie

27 Kopiowanie

28 Kopiowanie

29 Kopiowanie

30 Kopiowanie

Nr rachunku bankowego (Konto do opłat różnych):
31 8520 0007 2001 0010 5688 0001
Urząd Gminy Bliżyn BS Suchedniów o/Bliżyn

Nr rachunku bankowego (Konto do opłat zagospodarowanie odpadami (śmieci))
84 8520 0007 2004 0010 5688 0061
Urząd Gminy Bliżyn BS Suchedniów o/Bliżyn


obywatel slider
Świętokrzyski Urząd WojewódzkiUrząd MarszlkowskiPowiat Skarżyski